Радон және гамма-фонын өлшеу

Мақсаты мен нормативтік талаптары

«ПБ Экологические решения» компаниясы бүкіл Қазақстан бойынша тұрғын, қоғамдық және өнеркәсіптік объектілерде радон концентрациясын және гамма-сәулелену қуатын өлшеуді жүргізеді. Бұл зерттеулер ҚР «Халықтың радиациялық қауіпсіздігі туралы» заңымен және «Радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын гигиеналық талаптар» санитариялық қағидаларымен регламенттеледі.

Өлшеулер жүргізу келесі мүмкіндіктер береді:

• Үй-жайлардың радиациялық қауіпсіздігін бағалау
• Радондық ластанудың ықтимал көздерін анықтау
• Қорғаныш іс-шараларының қажеттілігін айқындау
• Радиациялық нормалау талаптарын сақтау
• Қауіпсіз тұру және жұмыс істеу жағдайларын қамтамасыз ету

Өлшеулер жүргізу әдістемесі

Өлшеулер мемлекеттік тексеруден өткен сертификатталған жабдықты пайдалана отырып жүргізіледі. Радон концентрациясын анықтау үшін келесі құралдар қолданылады:

• Үздіксіз әрекет ететін радон-мониторлар
• Ұзақ мерзімді өлшеулерге арналған трек-детекторлар
• Сцинтилляциялық радон радиометрлері
• Көмір адсорбциялық әдістері

Гамма-фонды өлшеу келесі жабдықтардың көмегімен орындалады:

• Дозиметр-радиометрлер
• Сцинтилляциялық спектрометрлер
• Жартылай өткізгішті детекторлар
• Стационарлық мониторинг жүйелері

Жұмыстарды жүргізу кезеңдері

Дайындық кезеңі

Бірінші кезеңде ғимараттың құрылымдық ерекшеліктеріне, оның ішінде радиациялық жағдайға әсер етуі мүмкін қабырғалардың, жабындардың және іргетастың материалдарына егжей-тегжейлі талдау жүргізіледі. Радонның жиналуы мүмкін жертөлелер мен цокольді қабаттардың үй-жайларына ерекше назар аударылады.

Параллельді түрде учаскенің геологиялық жағдайлары: топырақтың құрамы, гранитті жыныстардың немесе басқа да табиғи радиация көздерінің болуы зерттеледі. Алынған деректер негізінде ғимараттың ерекшеліктерін және нормативтік құжаттардың талаптарын ескеретін өлшеу нүктелерін орналастырудың оңтайлы сұлбасы әзірленеді. Дайындық кезеңін зерттеу мақсаттарына және объектінің жағдайларына сәйкес келетін бақылау әдістерін таңдау аяқтайды.

Өлшеулер жүргізу

Жұмыстардың негізгі кезеңі кәсіби дозиметриялық аспаптардың көмегімен барлық тексерілетін үй-жайларда гамма-сәулеленудің доза қуатын өлшеуден басталады. Заманауи радон радиометрлерін пайдалана отырып, радонның баламалы тепе-теңдік көлемдік белсенділігін (радонның БТКБ) анықтауға ерекше назар аударылады.

Негізгі нүктелерде радиоактивті изотоптардың құрамына кейіннен зертханалық талдау жүргізу үшін ауа сынамалары іріктеледі. Альфа- және бета-белсенді нуклидтермен беттік ластануды бақылау жүргізіледі. Өкілді деректер алу үшін тәуліктің әртүрлі уақытында және әртүрлі ауа-райы жағдайларында көп ретті өлшеулер орындалып, көрсеткіштердің ауытқулары бағаланады.

Нәтижелерді өңдеу

Өлшеулер барысында алынған деректер орташа мәндерді, стандартты ауытқуларды және сенімділік интервалдарын айқындай отырып, мұқият статистикалық талдаудан өткізіледі. Барлық нәтижелер НРБ-99/2009 және басқа да қолданыстағы регламенттеуші құжаттарда көрсетілген белгіленген нормативтік мәндермен салыстырылады.

Көп ретті өлшеулер негізінде радонның және басқа да радиоактивті заттардың орташа жылдық концентрациялары есептеледі. Мамандар әртүрлі үй-жайларда болу уақытын және өту коэффициенттерін ескере отырып, персонал мен халықтың ықтимал сәулелену дозаларына бағалау жүргізеді.

Есептілікті ресімдеу

Тексеру нәтижелері бойынша барлық алынған деректер мен өлшеу жағдайларын қамтитын егжей-тегжейлі радиациялық тексеру хаттамасы құрастырылады. Есепке радиациялық жағдайды көрнекі түрде көрсететін ғимараттың үй-жайлары бойынша радонның таралу картограммалары қоса беріледі.

Радиациялық қауіпсіздік туралы қорытындыда объектінің белгіленген нормативтерге сәйкестігі (немесе сәйкес келмеуі) туралы нақты тұжырым жасалады. Артылықтар анықталған кезде желдетуді күшейтуден бастап арнайы противорадондық жабындар мен радонды мәжбүрлеп жою жүйелеріне дейінгі қорғаныш іс-шаралары бойынша нақты ұсынымдар әзірленеді.

Нормативтік база

Зерттеулер келесі құжаттарға сәйкес жүргізіледі:

• ҚР «Радиациялық қауіпсіздік туралы» заңы
• Радиациялық қауіпсіздік жөніндегі санитариялық қағидалар
• Радиациялық қауіпсіздік нормалары (НРБ-99)
• Радиациялық бақылау әдістері бойынша ҚР МЕМСТ-тері
• ХСРК халықаралық ұсынымдары

Радиациялық әсердің рұқсат етілетін деңгейлері

• Гамма-сәулеленудің баламалы доза қуаты: 0,3 мкЗв/сағ аспауы керек – бетінен 1 м биіктікте өлшеу
• Радонның баламалы тепе-теңдік көлемдік белсенділігі (тұрғын үй-жайларда): 100 Бк/м³ аспауы керек – ұзақ мерзімді өлшеу (3-12 ай)
• Радонның баламалы тепе-теңдік көлемдік белсенділігі (жұмыс орындарында): 300 Бк/м³ аспауы керек – қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді өлшеулер

Біздің компаниямыздың артықшылықтары

«ПБ Экологические решения» радиациялық бақылаудың заманауи зертханасына және білікті мамандар штатына ие. Біздің негізгі артықшылықтарымыз:

• Аккредиттеу – зертхана радиациялық өлшеулер жүргізуге аккредиттелген.
• Жабдықтар – соңғы буынның сертификатталған аспаптарын пайдаланамыз.
• Әдістемелер – ресми бекітілген өлшеу әдістерін қолданамыз.
• Тәжірибе – әртүрлі мақсаттағы объектілерде жұмыс істеудің сәтті тәжірибесі бар.
• Қолдау – зерттеу нәтижелері бойынша консультациялар береміз.

Радон мен гамма-фонды өлшеу қызметіне тапсырыс беру үшін біздің мамандарға жүгініңіз.